CÔNG NGHỆ SỐ: "CÁNH TAY NỐI DÀI" TRONG PHỤC HỒI CHỨC NĂNG HIỆN ĐẠI

Tại hội nghị chuyên môn vừa qua, PGS.TS. Đỗ Phước Hùng đã trình bày bức tranh toàn cảnh về sự chuyển mình của ngành Phục hồi chức năng (PHCN) trong kỷ nguyên kỹ thuật số. Bài báo cáo không chỉ giới thiệu các công nghệ tiên tiến mà còn mở ra giải pháp cho bài toán thiếu hụt nhân lực y tế hiện nay.

Thách thức từ thực tiễn và lời giải công nghệ
Theo số liệu từ báo cáo, nhu cầu PHCN đang gia tăng mạnh mẽ do tình trạng già hóa dân số và các bệnh mạn tính. Tuy nhiên, tại Việt Nam, nhân lực PHCN hiện mới chỉ đáp ứng được một nửa nhu cầu thực tế (0,25 nhân viên/10.000 dân so với mức khuyến cáo 0,5-1 của WHO).

Trước thực tế đó, "PHCN số" – việc ứng dụng Telehealth, thiết bị đeo (wearables), trí tuệ nhân tạo (AI), IoT và Robot – được xem là giải pháp then chốt để đảm bảo tính liên tục và giảm chi phí điều trị.

Những công nghệ đột phá định hình tương lai
PGS.TS. Đỗ Phước Hùng đã nhấn mạnh 4 nhóm công nghệ tiêu biểu đang làm thay đổi cách tiếp cận điều trị:

• Trí tuệ nhân tạo (AI) và Học máy (Machine Learning): Giúp cá thể hóa kế hoạch điều trị, dự đoán kết quả phục hồi và phát hiện sớm các nguy cơ biến chứng.
• Hệ thống Robot và Thiết bị trợ giúp: Đặc biệt hiệu quả trong PHCN thần kinh (đột quỵ, chấn thương tủy), hỗ trợ cử động chi và áp dụng "tính mềm dẻo thần kinh" để tái tạo vận động.
• Thực tế ảo (VR) và Thực tế tăng cường (AR): Tạo môi trường tập luyện an toàn, nhập vai, kết hợp với hình thức "Trò chơi hóa" (Gamification) để tạo động lực và tăng sự tuân thủ điều trị của người bệnh.
• Cảm biến và Thiết bị đeo thông minh: Cho phép đo lường khách quan các chỉ số sinh học (nhịp tim, biên độ khớp, lực cơ) theo thời gian thực, giúp bác sĩ giám sát bệnh nhân từ xa một cách chính xác.

 Tele-rehabilitation: Xóa bỏ rào cản địa lý
Một trong những điểm sáng của báo cáo là mô hình PHCN từ xa (Tele-rehabilitation). Mô hình này cho phép một kỹ thuật viên hỗ trợ nhiều bệnh nhân tại nhiều địa phương qua video call và ứng dụng di động. Điều này không chỉ giúp người dân ở vùng sâu vùng xa tiếp cận dịch vụ chuyên sâu mà còn giảm bớt chi phí đi lại và gánh nặng cho các bệnh viện tuyến trên.

Thách thức và thông điệp cốt lõi
Dù công nghệ mang lại nhiều cơ hội, PGS.TS. Đỗ Phước Hùng cũng thẳng thắn chỉ ra các rào cản cần vượt qua như: vấn đề bảo mật dữ liệu, kỹ năng sử dụng công nghệ của người già, và hạ tầng Internet tại một số khu vực.

Kết thúc bài báo cáo, Phó giáo sư nhấn mạnh thông điệp: “Kỹ thuật số không thay thế con người”. Thành công của chuyển đổi số trong PHCN phụ thuộc vào việc thiết kế lấy người bệnh làm trung tâm và sự kết hợp hài hòa giữa công nghệ hiện đại với sự chăm sóc y tế nhân văn