Trong khuôn khổ hội nghị chuyên môn vừa qua, GS.TS.BS. Phạm Lê An - Chủ tịch Hội Bác sĩ Gia đình Việt Nam đã có bài trình báo cáo quan trọng về mô hình phối hợp giữa Bác sĩ gia đình và Phục hồi chức năng. Đây được xem là chiến lược cốt lõi để nâng cao chất lượng sống cho người bệnh tại cộng đồng, đặc biệt trong bối cảnh kỷ nguyên kỹ thuật số.
Thực trạng: Áp lực từ già hóa dân số và bệnh mạn tính
Theo GS. Phạm Lê An, Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh chóng. Kéo theo đó là sự gia tăng các bệnh lý mạn tính, thoái hóa thần kinh, đột quỵ và các di chứng hậu COVID-19. Thực tế này đặt ra nhu cầu cấp thiết về việc chăm sóc và phục hồi chức năng (PHCN) sớm, an toàn và dài hạn ngay tại tuyến y tế cơ sở.
Mô hình phối hợp: Lấy người bệnh làm trung tâm
Báo cáo nhấn mạnh rằng PHCN không thể đạt hiệu quả tối ưu nếu tách rời khỏi tuyến y tế cơ sở. Mô hình phối hợp giữa BSGĐ và chuyên gia PHCN chính là "chìa khóa" giúp:
- Chăm sóc toàn diện và liên tục: Người bệnh được theo dõi sát sao từ giai đoạn điều trị tại bệnh viện đến khi về nhà.
- Tăng tính chủ động: Bệnh nhân và người nhà được hướng dẫn kỹ thuật để tự thực hiện các bài tập tại nhà dưới sự giám sát chuyên môn.
- Giảm tải hệ thống: Hạn chế tình trạng tái nhập viện và giảm chi phí điều trị cho gia đình cũng như hệ thống y tế.
Chuyển đổi số: Đòn bẩy cho phục hồi chức năng cộng đồng
Điểm nổi bật trong bài báo cáo là việc ứng dụng công nghệ trong PHCN. GS. Phạm Lê An đề xuất mô hình “PHCN cộng đồng kỹ thuật số”. Việc sử dụng các thiết bị đeo thông minh, ứng dụng theo dõi sức khỏe và tư vấn từ xa (Tele-rehabilitation) sẽ giúp:
- Giám sát tiến trình phục hồi của bệnh nhân theo thời gian thực.
- Cung cấp các bài tập 3D trực quan, dễ hiểu.
- Kết nối tức thời giữa người bệnh, BSGĐ và bác sĩ chuyên khoa PHCN.
Hướng đi cho tương lai
Kết luận tại hội nghị, Giáo sư đề xuất Bộ Y tế cần xây dựng thí điểm mô hình PHCN cộng đồng kỹ thuật số tại một số địa phương. Đồng thời, Hội PHCN cần phối hợp chặt chẽ với Hội BSGĐ để xây dựng các hướng dẫn (guideline) tập huấn chuyên sâu cho nhân viên y tế tuyến cơ sở.
Việc nâng tầm vai trò của y tế cơ sở và sự phối hợp liên chuyên khoa không chỉ là xu hướng mà còn là giải pháp bền vững để mang lại cuộc sống độc lập, tự chủ cho người khuyết tật và người bệnh mạn tính tại Việt Nam.